بر اساس يافته‌هاي پژوهشگران مركز پژوهش‌هاي علوم جوي- اقيانوسي دانشگاه شيراز، سرد شدن سطح آب‌ در نواحي استوايي شرقي اقيانوس آرام، عامل مهم در ايجاد خشكسالي و كاهش منابع آبي ايران است.

دکتر محمد جعفر ناظم‌السادات، رييس مرکز پژوهش‌هاي علوم جوي - اقيانوسي دانشگاه شيراز در گفت‌وگو با خبرنگار پژوهشي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) در شيراز با بيان اين خبر خاطرنشان كرد: آب‌هاي اين پهنه اقيانوسي از تابستان سال گذشته شروع به سرد شدن کردند؛ به طوري كه در پاييز و زمستان سال گذشته يكي از سردترين وقايع مشاهده شده در چند دهه گذشته بود.

وي افزود: اگرچه بعضي از مدل‌ها پيش بيني کرده‌اند كه سردي سطح آب در مهر ماه امسال تا حدودي كاسته شود؛ اما اين گونه نشد و هم اكنون نيز سرد بودن آب در اين گستره آبي ادامه دارد.

ناظم‌السادات خاطرنشان کرد: تحقيقات انجام شده در مركز پژوهش‌هاي علوم جوي- اقيانوسي بيانگر آن است كه در 70 درصد مواقع بارندگي ماه فوريه يعني بهمن تا اوايل اسفند، در هنگام «لانينيا» نرمال و بالاي نرمال بوده است كه اميدواريم به لطف خدا بارش ماه بهمن و اسفند در حد قابل قبولي باشد.

به گفته اين استاد دانشگاه شيراز، پيش بيني تاثير تغييرات آب و هوايي اقيانوس آرام بر بارش ايران براي مناطق شمال غربي و دامنه‌هاي جنوبي البرز از اعتماد بالاتري برخوردار است.

ناظم السادات افزود: در هنگام وقوع پديده لانينيا كه همان سرد شدن آب در اين قسمت از اقيانوس است، بارش پاييزه در استان‌هاي آذربايجان غربي، شرقي، كردستان، زنجان، اراك و تهران حدود 40 درصد كاهش مي‌يابد و در استان‌هاي جنوبي كشور ميزان كاهش بارندگي از نظم كمتري برخوردار بوده به طوري كه ممكن است با نزديك 90 تا 100 درصد كاهش بارش روبرو شويم.

وي خاطرنشان کرد: هم‌چنين گرم شدن آبهاي اين قسمت از اقيانوس‌آرام (النينيو) حدود 50 تا 60 درصد افزايش بارش در مناطق شمال غرب ايران را شامل مي‌شود. در همين حال ممكن است كه بارندگي شهرهاي جنوبي كشور در اثر اين پديده تا 300 درصد هم افزايش يابد. بدين ترتيب پيش بيني دقيق مقدار بارش از چند ماه قبل يكي از چالش‌هاي بزرگ پيش روي محققان كشور است.

ناظم‌السادات در ادامه با اشاره به سفر ارديبهشت ماه مقام معظم رهبري به شيراز به ايسنا گفت: در اين سفر و در حاشيه نمايشگاه نوآوري و شكوفايي 17 ارديبهشت ماه به خدمت ايشان رسيده و توانايي مركز پژوهش‌هاي علوم جوي- اقيانوسي دانشگاه شيراز جهت توليد علم در حوزه پيش بيني آب و هوا را توضيح دادم كه براين اساس چنانچه سرمايه گذاري لازم صورت گيرد، بسياري از حوادث بزرگ نظير خشكسالي‌ها را مي توان از چند ماه قبل پيش بيني كرد تا مسوولان و مردم جهت مقابله با حوادث آمادگي لازم را داشته باشند. اطلاع از شرايط آب و هوايي آينده و ايجاد آمادگي لازم در مردم مي‌تواند حجم خسارات را در مقياس بسيار وسيعي كاهش دهد.

اين استاد دانشگاه شيراز با اشاره به تاكيدات مقام معظم رهبري بر ضرورت انجام تحقيقات در حوزه خشكسالي و مسائل مربوط گفت: نكته مهمي كه قابل ذكر است آن كه پديده خشكسالي يا سيل يا سرمازدگي و يا حركت مواد معلق از عربستان به ايران همگي ناشي از كنش و برهم كنش‌هاي جو، اقيانوس و خشكي‌هاست.

دکتر ناظم السادات گفت: مطالعه خشكسالي جدا از مطالعه سيل و يا سرمازدگي نيست و بايد تمامي اين حوادث جوي و اقليمي در قالب يك مجموعه بهم پيوسته مورد تحقيق و مطالعه قرار گيرد.

اين استاد دانشگاه شيراز افزود: سازمان‌هاي جهاد کشاورزي و آب منطقه‌يي استان فارس تا آنجايي که شفاهي به ما اطلاع دادند، قرار است بخشي از اعتبارات خشكسالي خود را در اختيار اين مرکز قرار دهند. با وجودي كه استان شديداً از پديده خشكسالي و كمبود منابع آب در رنج است و روزانه تعداد زيادي از كشاورزان، دامپروران و ديگر اقشار مردم و حتي مسوولين از اين مركز جوياي وضعيت آتي بارش مي‌شوند، تخصيص اين اعتبارات اندك هم در معاونت برنامه ريزي استانداري متوقف شده است. بنابراين انتظار داريم براي پيشبرد امور، هرچه سريعتر اين اعتبارات پرداخت شود.

وي گفت: مديريت و برنامه‌ريزي بدون پيش‌بيني معناي چنداني ندارد. وقتي مشخص نيست كه ميزان بارش و شرايط آب و هوايي آينده چگونه است، بر چه اساسي برنامه‌ريزي كشاورزي، دامپروري، محيط زيست و ... صورت مي‌گيرد؟

به گفته دکتر ناظم السادات، پايش اقيانوس‌ها و اتمسفر زمين احتياج به نيروي کار و زمان لازم دارد و کار يک نفر نيست.

وي افزود: فصل تابستان در گزارشي به معاونت عمراني استانداري و ستاد حوادث غيرمترقبه فارس گزارش داديم که وضعيت مناسبي از نظر بارش نداريم، اما براي محاسبه شدت خشکسالي نيازمند کمک بوديم كه تاكنون پاسخي دريافت نشده است. بنابراين لازم است اين کمک به ما صورت بگيرد تا اطلاعات بهتر و به‌روز شده‌اي را در اختيار کشور قرار دهيم.

استاد دانشگاه شيراز با بيان اينکه اطمينان داريم اطلاعات و مدل‌هاي تحليلي مرکز پژوهش‌هاي علوم جوي- اقيانوسي شيراز منحصر به فرد است، افزود: مطالعات خوبي بر روي اقيانوس‌هاي هند و آرام و تأثير آنها بر بارش فارس و جنوب کشور صورت داده‌ايم و لازم است كه نتايج آنها به كمك مسوولان امر عملياتي شود.

وي در ادامه از مسوولان برنامه‌ريزي و مديريت فارس دعوت کرد تا با تشکيل يك گردهمايي مختصر و مفيد يك روزه، گوشه‌اي از پيشرفت‌هاي حاصل شده در امر پيشگويي آب و هوايي اين مركز در اختيار مديران و كارشناسان استان قرار گيرد.

ناظم السادات با تشريح مطالعات صورت گرفته گفت: در يك مقاله جداگانه تأثير بادهاي اقيانوس هند بر بارش ايران و استفاده از آنها در پيشگويي آب و هوايي استان فارس به چاپ رسيده است. لازم است كه مسوولان استان امكاناتي را فراهم آورند تا نتايج بدست آمده از اين تحقيقات، عملياتي شود. براي نمونه ابرناكي هوا و بارش‌هاي مختصر اوايل بهمن ماه در شيراز در مناطق جنوبي ناشي از تغيير جهت بادهاي غربي در پهنه مناطق حاره‌اي اقيانوس هند است.

به باور وي براي بيان بهتر نتايج تحقيقات صورت گرفته لازم است علاوه بر اقيانوس آرام، حرکت باد در سطوح مختلف جو زمين و ايران را هم ارزيابي شود.

رييس مركز پژوهش هاي علوم جوي- اقيانوسي دانشگاه شيراز ادامه داد: بدون تحليل مداوم حركت هوا در نيمرخ قائم جو ايران به سختي مي توان يك پيش بيني قابل اعتماد را ارائه کرد. انجام اين كار تحقيقاتي نيازمند امكانات مالي و پرسنلي مربوطه است كه اميدواريم مسوولين امر توجه کنند.

وي با تأکيد بر ضرورت تحقيق و پايش در علم هواشناسي خاطرنشان کرد: بسياري از پايش‌ها و اندازه گيري‌هاي خارج از كشور را سازمان‌هاي جهاني هواشناسي و نيز مراكز هواشناسي آمريکا و اروپا انجام مي‌دهند. اگر دولت مي خواست که اين اندازه گيري‌ها را خودش انجام دهد، شايد كل بودجه کشور هم کفاف اين کار را نمي‌داد؛ ولي امروز اين اطلاعات وجود دارد و انتظار است مسوولان کمکي کنند تا به وسيله همين جوانان، اين اطلاعات را تحليل کنيم.

وي با طرح اين پرسش که چرا بايد بعد از وقوع خشكسالي و وقتي كه بدون برنامه گرفتار خشكسالي شديم، اعتبارات خشكسالي توزيع شود؟ تاکيد کرد: نياز داريم جمعي از جوانان با استعداد را به کار گيريم تا اندازه‌گيري‌هايي را که غربي‌ها با هزينه بسيار زياد انجام مي دهند، تحليل کرده و در قالب پيش بيني در اختيار مردم بگذاريم.

استاد اقليم شناسي دانشگاه شيراز گفت: به جوانان ايران اعتماد کنيم چرا که آنها قادرند کارهاي بزرگي را براي پيش بيني آب و هواي کشور انجام دهند، در عين حالي که پيش بيني کار بسيار مشکلي است و بايستي در اين زمينه هم در كشور رشد کنيم.

ناظم السادات تصريح كرد: در همين شرايط مقالات اين مرکز در خصوص تأثير تحولات اقيانوس‌هاي آرام و هند که براي اولين بار در جهان به اين مقوله پرداخته‌اند، مورد استقبال دانشمندان دنيا قرار گرفته است

 

 

تاريخ خبر منبع خبر نويسنده خبر

دوشنبه 7 بهمن 1387 ایسنا
الهه السادات سيد موسوي