ارديبهشت، فصل بهشت چهارمحال و بختياري است، فصل روييدن دشت، فصل روييدن رود، فصل جنبيدن كوه و فصل جاري شدن گل.
ارديبهشت، فصل رويش دشتي است در آستانه بلنداي كوه، بر پهنه همسايگي رود و آسمان، فصل سبزينگي صخره و سنگلاخ و فصل جوانه زدن خورشيد در انتهاي عصرگاهي زردكوه با همخواني بلبلان و هزاران.
دشت لاله هاي واژگون در بنواستكي شهرستان كوهرنگ در فصل ارديبهشت در هر جمعه پذيراي هزاران هزار گردشگر و طبيعت گرد است، تا گرد خستگي زندگي ماشيني را در دشتي بر دامنه كوه بتكانند.
دشت لاله هاي واژگون اما چند سالي است، كه آرامش يك خواب ارديبهشتي را در چشم هاي تر خويش ندارد و عده اي معدود و انگشت شمار از گردشگران با لاله هاي سر فرو آورده بر زمين خوب تا نمي كنند و لاله ها را از زادگاه خويش جدا مي كنند.
مديركل منابع طبيعي چهارمحال و بختياري از گردشگران دشت لاله هاي واژگون شهرستان كوهرنگ درخواست دارد، از بوته كني و كندن پيازچه اين دشت به صورت جدي خودداري كنند.
«منوچهر سرداري» افزود: دشت لاله هاي واژگون شهرستان كوهرنگ در ارديبهشت ماه مورد استقبال بي نظير گردشگران واقع شده، اما ميزان استقبال گردشگران از حد ظرفيت دشت لاله ها بيشتر است.
به گفته وي، كل منطقه كه دشت لاله هاي واژگون در آن جا قرار دارد ۳ هزار و ۶۰۰ هكتار مساحت دارد و اما تنها در ۷۰۰ هكتار از اين منطقه حفاظت شده، لاله هاي واژگون كه در زبان محلي به «اشك مريم» معروف است، رويش مي كنند.
وي گفت: درگذشته اين گونه لاله كه از زيبايي خاصي برخورداراست، در منطقه گونه گياهي قالب بوده، اما اينك گونه همراه لاله با نام برنج سوري كه يك رومكس ترشك است، در حال قالب شدن در منطقه بوده و دليل آن نيز تخريب بيش از حد لاله هاي واژگون است.
مديركل منابع طبيعي استان، بزرگ ترين ضربه تخريبي به اين دشت را از جا در آوردن بوته و كندن پياز آن بوسيله برخي از گردشگران بيان مي كند و مي گويد: متأسفانه اين عمل موجب از بين رفتن ارزش زيست محيطي و از بين رفتن نسل اين لاله ها در استان مي شود.
سرداري، از همه گردشگران دشت لاله هاي واژگون در شهرستان كوهرنگ تقاضا كرد از ورود به اين دشت با خودرو و اتومبيل به صورت جدي خودداري كنند و بوته هاي اين لاله ها را نكنند و از چيدن پياز آن پرهيز كنند.
به گفته وي، تخريب هر بوته و شاخه دشت لاله، سبب تضييع حق مرتعداران بومي شهرستان گوهرنگ مي شود و بخشي از سرمايه ملي، سرمايه مرتع دار و حق الناس از بين خواهد رفت.
وي گفت: با توجه به جايگاه دشت لاله هاي واژگون در چهارمحال و بختياري و به منظور حفظ ذخاير ژنتيكي اين دشت براي استفاده سالانه گردشگران و حفاظت خاك و تأمين علوفه مردم بومي منطقه، سال گذشته ۴۵۰ ميليون ريال اعتبار براي احياي آن اختصاص يافت، كه بخشي از آن خودياري مردمي منطقه بوده است.
مديركل منابع طبيعي چهارمحال وبختياري گفت: اگر تا پايان برنامه چهارم توسعه ۳ ميليارد ريال اعتبار به اين اداره اختصاص داده شود، مي توان ظرف ۳ سال آينده تا حدودي از تخريب بخش هايي از اين دشت جلوگيري كرد.
سرداري اظهار داشت: امسال يك ميليارد ريال براي احيا و جلوگيري از تخريب اين دشت اختصاص يافته و با توجه به مراكز تفريحي كه سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در حاشيه اين دشت ساخته است، اميد مي رود تا حدودي بتوان از تخريب اين دشت جلوگيري كرد.
به گفته وي، دوران گل دهي اين گونه گياهي با وجود زيبايي آن، بسيار كوتاه است و از فروردين تا پايان نيمه اول ارديبهشت ماه به طول مي انجامد و پس از اين گياه مورد استفاده دام هاي عشايري كه از خوزستان به كوهرنگ مي آيند، قرار مي گيرد.
وي، زادآوري آن را از پياز بيان كرد و گفت:اين گونه گياهي در صورت چيده نشدن گل و باقي ماندن كپسول بذر، پس از ميوه دهي در خاك، زادآوري طبيعي مي كند، اما تخريب دشت لاله هاي واژگون به قدري است كه زادآوري آن كمتر به صورت طبيعي انجام مي شود.
به گفته وي، براي حفظ و زاد آوري طبيعي اين گونه از لاله ها، قرار است هر ساله بخشي از اين دشت قرق و حفاظت شود و براي احياي آن نيز بذرهاي اين گونه، تكثير خواهد شد.
وي گفت: براساس ماده ۶۹۰ قانون مجازات عمومي، كندن و تخريب منابع طبيعي با كساني كه توصيه هاي اداره كل منابع را رعايت نكنند، برخورد خواهد شد.
دشت لاله هاي واژگون در ۱۴۰ كيلومتري مركز چهارمحال و بختياري قرار گرفته است و در نخستين جمعه ارديبهشت ماه پذيراي ده ها هزار گردشگر و بازديدكننده بود.
نويسنده: محمود رييسي
روزنامه ایران ۱۵/۲/۱۳۸۶
