مکانيسم توسعه پاک (CDM) با اجرايي شدن پروتکل کيوتو از فوريه 2005 ميلادي در دنيا عملياتي شده است.
به طوري که هم اکنون 1600 طرح در زمينه هاي مختلف انرژي ، صنعت ، جمع آوري گازهاي همراه ، جمع آوري متان از مراکز دفن بهداشتي زباله ، جنگل کاري و احياي جنگل در مراحل مختلف طراحي تا اجرا وجود دارد که 750 طرح تاکنون به وسيله هيات اجرايي ثبت شده است.
کل پتانسيل گواهي کاهش انتشار از 1600 طرح اشاره شده تا سال 2012 در حدود 1.9 ميليارد تن پيش بيني شده است ، به طوري که گواهي انتشار ناشي از طرحهاي ثبت شده در حدود يک ميليارد تن است.
با احتساب قيمت 10 يورو براي هر گواهي کاهش انتشار، يک بازار 20 ميليارد يورويي براي طرحهاي کنوني CDM در دنيا برآورد شده است که با افزايش تعداد طرحها حجم اين بازار نيز بزرگتر خواهد شد.متاسفانه کشور ما با وجود پتانسيل هاي بالا در کاهش انتشار گازهاي گلخانه اي از بازار طرحهاي مکانيسم توسعه پاک تاکنون بهره اي نبرده است.
بروکراسي در مراحل تصميم سازي نظير تاخير در الحاق به پروتکل کيوتو و معرفي مرجع صلاحيت دار ملي به دبيرخانه و هيات اجرايي طرحها در سازمان ملل و موانع قانوني نظير استفاده بيشتر از توانمندي هاي شرکتهاي داخلي ، آيين نامه ها، مناقصات و اخذ مجوز از شوراي اقتصاد ازجمله دلايل عدم بهره مندي ايران از طرحهاي توسعه مکانيسم پاک بوده است.
انعطاف پذيري قوانين و نيز نبود علاقه لازم در بخشهاي حقوقي سازمان ها در خصوص تطابق ساختار حاکم بر طرحهاي مکانيسم توسعه پاک با قوانين داخلي ، نبود آگاهي کافي از فرآيند طرحهاي مکانيسم توسعه پاک در مديريت سازمان ها و وزارتخانه ها از ديگر دلايل عدم بهره مندي ايران است.
از طرف ديگر، اگر چه با توجه به شرايط داخلي در خوشبينانه ترين حالت نتايج طرحهاي مکانيسم توسعه پاک از ابتداي سال 2009 ميلادي به نتيجه خواهد رسيد و در اين صورت تنها 4 سال فرصت دريافت گواهي کاهش انتشار از پيش از اجراي طرحهاي مکانيسم توسعه پاک در کشور وجود دارد اما با توجه به نتايج اجلاس هاي اخير بخصوص اجلاس سران 8 کشور در ژوئن 2007 که نشان از يک همسويي ميان سران کشورهاي صنعتي و اقتصادي نوظهور نظير چين و هند، برزيل ، آفريقاي جنوبي و مکزيک در کاهش انتشار گازهاي گلخانه اي است انتظار مي رود دور دوم تعهدات کاهش انتشار پروتکل کيوتو که در حال مذاکره و شکل گيري است در اجلاس آتي کنفرانس اعضاء (Cop) در بالي اندونزي به جمع بندي مناسبي برسد.

منبع جام جم

محمدصادق احدي         
معاون طرح ملي تغيير آب و هوا